Poul Henningsen (9.09.1894 r.– 31.01.1967 r.) - projektant, architekt, pisarz, artysta, jedna z czołowych postaci duńskiego życia kulturalnego w okresie międzywojennym. W Danii często mówi się o nim PH.
Młodość
Dwudziestolecie międzywojenne
Po II wojnie światowej
Poglądy
Młodość
Poul Henningsen był synem pisarki Agnes Henningsen i satyryka Carla Ewalda. Szczęśliwe dzieciństwo spędził w tolerancyjnym i nowoczesnym domu, kóry często odwiedzali czołowi literaci. W latach 1911-1917 studiował architekturę, ale nigdy jej nie ukończył, później próbował swoich sił jako wynalazca i malarz.
Jako architekt Henningsen był jednym z najbardziej zagorzałych zwolenników funkcjonalizmu, który propagował. Jego najbardziej znanym dziełem była seria lamp PH (pierwsza zaprojektowana w 1925 r.), która wykorzystuje załamanie światła. Projekt ten zapewnił mu środki finansowe do dalszej pracy. Henningsen był autorem w sumie ponad 100 projektów lamp.
wróć do początku
Dwudziestolecie międzywojenne
W latach 20. Poul Henningsen zajął się pisarstwem. Wydawał polemiczne, lewicujące czasopismo Kritisk Revy (1926-1928, „Przegląd Krytyczny“), w którym wraz z kolegami szydził ze staroświeckiego stylu i konserwatyzmu w dziedzinie kultury, łącząc te tematy z polityką. W tym samym czasie zaczął pisać piosenki rewiowe, w których wychwalał naturalne zachowanie, tolerancję seksualną oraz prosty styl życia. Był osobą, która uczyniła z duńskich rewii polityczną broń lewicy, nie pozbawiając ich rozrywkowego charakteru (tak zwane rewie PH, 1929-1932). W 1933 r. wydał swoją najbardziej znaną publikację, polemikę „Hvad med Kulturen?“ („A co z kulturą?"), która była śmiałą i bezpośrednią krytyką duńskiego życia kulturalnego, jego snobizmów i uwielbienia przeszłości pomimo wszystkich wysiłków zwolenników modernistycznego przełomu. Próbował w niej wskazywać na podobieństwa między pruderią, moralizatorstwem i faszystowskimi sympatiami, a także zarzucał socjaldemokratom brak wyraźnej i konsekwentnej linii kulturalnej. Ta książka oraz całokształt jego działalności sprawiły, że został uznany za na wpół komunistycznego „współpasażera“. W tym okresie faktycznie było mu blisko do komunistów, choć się do nich nie przyłączył. Uczestniczył w antyfaszystowskich kampaniach propagandowych i zawsze starał się łączyć kulturę z polityką.
Jedną z jego innych inicjatyw w tym okresie był „Danmarksfilmen” („Film o Danii”z 1935 r.), znany także jako PH Danmarksfilm. Jest to bezpretensjonalny i nakręcony w nietradycyjny sposób film ukazujący życie we współczesnej mu Danii w żywy i lekko bluźnierczy sposób. Obrazom przedstawionym w filmie towarzyszą jazzowe rytmy. Większość krytyków film potępiła i nie zostawiła na nim suchej nitki, ale później został on zrehabilitowany i uznany za jeden z klasycznych duńskich filmów dokumentalnych. Henningsen pisał także scenariusze filmowe.
wróć do początku
Po II wojnie światowej
W czasie drugiej wojny światowej i niemieckiej okupacji Danii trzymał się w cieniu i w 1943 r. uciekł do Szwecji, jednak starał się nie tracić ducha i w ukryciu tworzył opozycyjną poezję. Po wojnie odciął się od komunistów, którzy krytykowali go za propozycje stosowania zasad humanitarnych w stosunku do nazistów i rosnący sceptycyzm wobec Związku Radzieckiego. Mimo izolacji wciąż pisał i uczestniczył w debatach, a w latach 60. nowe pokolenie uczyniło z niego kogoś na kształt guru. Pod koniec życia został członkiem Duńskiej Akademii i wspierał nowy ruch konsumentów.
Poglądy
Pod wieloma względami Poul Henningsen, jest człowiekiem, który dokończył pracę Georga Brandesa. W swych poglądach był na swój sposób powierzchowny i niepoważny, ale zarazem bardziej nowoczesny i mniej elitarystyczny. Będąc kpiarzem i prowokatorem, który często odwracał idee do góry nogami (jak George Bernard Shaw) i którego wnioski mogły być zarówno niesprawiedliwe, jak i przejaskrawione, był równocześnie człowiekiem o niewzruszonych zasadach, wierzącym w ideę demokratycznego, naturalnego i tolerancyjnego społeczeństwa.
wróć do początku
