Projektanci
Najbardziej znani projektanci kojarzeni z tym stylem:
Borge Mogensen (1914-1972),
Finn Juhl (1912-1989),
Hans Wegner (1914-2007),
Arne Jacobsen (1902-1971),
Poul Kjaerholm (1929-1980),
Poul Henningsen (1894-1967)
Verner Panton (1926-1998).
Projektanci
Godni uwagi i znani:
Kristian Solmer Vedel (1923-2003) w dziedzinie wzornictwa przemysłowego,
Jens Harald Quistgaard (1919-2008) projektujący meble i przybory kuchenne
Ole Wanscher (1903-1985), ze swym klasycznym podejściem do projektowania mebli.
Dziś duńskie wzornictwo święci triumfy w wielu niezależnych obszarach.
Przykłady
najważniejszych, współczesnych dokonań:
Muzeum Sztuki Współczesnej w Nowym Jorku postanowiło umeblować 95% nowej części zaprojektowanej przez Yoshio Taniguchiego meblami zaprojektowanymi przez duńską firmę GUBI.
Duński super samochód Zenvo ST1
Akcesoria dla kobiet marki Evita Peroni sprzedawane są obecnie w 300 salonach w 30 krajach.
|
Duńskie Wzornictwo
Projektowanie mebli
Duńskie wzornictwo jest pojęciem używanym w ramach funkcjonalizmu, stylu który rozwinął się w połowie XX wieku we wzornictwie i architekturze. Pod wpływem niemieckiej szkoły Bauhaus wielu duńskich projektantów wykorzystywało nowe technologie przemysłowe i łącząc je z ideami prostoty i funkcjonalizmu projektowało budynki, meble i przedmioty codziennego użytku. Wiele z nich stało się ikonami wzornictwa i są one wciąż produkowane. Przykładami tych wiecznie świeżych inspiracji tzw. „ever green”, mogą być Fotel Jajo (Egg Chair), lampa PH czy budynek opery w Sydney.
Duńskie wzornictwo nie jest już tak jednorodnym i jednoznacznym pojęciem jak w przeszłości, gdyż obejmuje ono zdecydowanie więcej stylów niż miało to miejsce latach 40. i 50., które zdominowane były przez słynne ikony duńskiego stylu. Nowe pokolenie dodało do tradycyjnych wartości humor i ironię. Wciąż widoczny jest wpływ funkcjonalizmu, ale młodzi projektanci czerpią więcej z trendów międzynarodowych, co przyczynia się do nadania duńskiemu wzornictwu bardziej zróżnicowanego charakteru. Ponadto coraz bardziej płynne są granice między wzornictwem, architekturą i rękodziełem, co w najbliższych latach przyczyni się do jego dalszego rozwoju.
Inspiracje
W drugiej połowie lat 40., zaraz po zakończeniu drugiej wojny światowej, w Danii panowały idealne warunki pozwalające na odniesienie sukcesu w dziedzinie wzornictwa.
Szczęśliwe połączenie czynników wewnętrznych i zewnętrznych w artystycznych tendencjach prowadziło projektantów do korzystania z wielkiej spuścizny Złotego Okresu (rozkwit sztuk w Danii w latach dwudziestych XIX wieku), kiedy to nie tylko rozwój duńskiego meblarstwa osiągnął swój zenit, ale również takie dziedziny jak złotnictwo, wyroby ze srebra, szkła, ceramika i tkaniny.
Pojawienie się nowych talentów zbiegło się w czasie z trzema sprzyjającymi czynnikami.
Pierwszy to późna industrializacja Danii w połączeniu z tradycyjnie wysoką jakością wyrobów rękodzielniczych stworzyła podstawy do stopniowego i harmonijnego przejścia w kierunku produkcji przemysłowej, procesu ściśle kontrolowanego przez architektów i mistrzów meblarstwa artystycznego.
Drugą, ważną okolicznością był fakt, że po zakończeniu wojny, w czasie odbudowywania Europy, z zainteresowaniem przyjmowano nowe rozwiązania, np. duńskie meble z lekkiego drewna, nawiązujące do nordyckiej tradycji naturalnych wyrobów.
Kolejnym ważnym czynnikiem, który przyczynił się do rozwoju tego stylu, była tak ceniona w Danii wolność ekspresji jednostki. Trend silnie eksponujący twórczy indywidualizm zaczął rozwijać się już w latach 30., kiedy Poul Henningsen, architekt, designer i krytyk sztuki o wielkim autorytecie, w swoich publikacjach i projektach optował za respektowaniem indywidualnych i demokratycznych rozwiązań, połączonych z humanistycznym spojrzeniem na życie. Ta raczej niespotykana w krajach Nordyckich postawa, szybko zyskała sobie ogromną akceptację w Danii.
Rozkwit w latach 50. i 60.
 W popularyzacji projektowania mebli istotną rolę odegrał nowo powstały wydział mebli na Królewskiej Duńskiej Akademii Sztuk Pięknych. Czołową postacią był profesor Kaare Klint, związany z funkcjonalizmem i jego analizą proporcji pomiędzy użytkownikami i przedmiotami. Klint wywarł wielki wpływ na duńskie projektowanie mebli i w ogólności na duńskie wzornictwo reprezentowane przez kolejne generacje.
Jednakże Duńczycy nieco sceptyczni wobec postulatów funkcjonalizmu, wybierali bardziej zachowawcze pozycje. Projektant Hans J. Wegner niewątpliwie respektował podejście Klinta, ale jednocześnie czerpał z duńskiej klasyki.
Wkładem Hansa J. Wegnera, który specjalizował się w wyrobie mebli artystycznych, było niezwykłe połączenie doskonałego rzemiosła z wyczuciem formy, widoczne szczególnie w projektach krzeseł, np. projekt CH 07.
Borge Mogensen, szef spółdzielczego studia projektowania mebli FDB, projektował proste i solidne meble dla przeciętnej duńskiej rodziny. Były proste i łatwe w adaptacji do każdego wnętrza. Jednocześnie Mogensen zaprojektował charakterystyczne i nowoczesne krzesła produkowane do dziś, jak na przykład Krzesło Hiszpańskie (Spanish Chair) z 1958 roku.
 Kolejny indywidualista to Finn Juhl, który prezentował artystyczna wolnością z silnym osobistym akcentem, w rezultacie czego jego krzesła były połączeniem harmonijnej rzeźby z tradycyjnym meblem do siedzenia np. Krzesło Chieftain z 1949 roku.Tymczasem za oceanem rozwijała się silna konkurencja w postaci mebli produkowanych na masową skalę w USA. W pierwszej połowie lat 50. Amerykanin Charles Eames projektował i produkował krzesła z formowanego drewna i stalowych rurek. Prace te zainspirowały Arne Jacobsena do zaprojektowania w 1952 roku, znanego na całym świecie Krzesła Mrówki, (Ant Chair), będącego pierwszym krzesłem produkowanym w Danii na skalę przemysłową.
Kolejne, młodsze pokolenie powojennych projektantów, Poul Kjaerholm, Verner Panton oraz Nanna Ditzel poszli w ślady wielkich mistrzów, zostawiając niezatarty ślad w historii światowego wzornictwa, kontynuowali sukces duńskiego designu.
W odróżnieniu od swych kolegów Poul Kjaerholm wykorzystywał do swych projektów stal i skórę. Zainspirowany międzynarodowym stylem pracował z bezkompromisowym perfekcjonizmem (np. Krzesło PK 22, 1956 r), dzięki czemu stał się wiodącym duńskim projektantem mebli w następnych latach.
 Trudno znaleźć drugiego designera obdarzonego tak niezwykła inwencją twórcza jak Verner Panton, który do dziś pozostaje guru dla wielu młodych projektantów. Panton nie znalazł zbyt wielu inspiracji w duńskiej tradycji, opuścił kraj, by w latach 60. stać się jednym z najbardziej wpływowych projektantów w Europie.
 Nanna Ditzel zainspirowana również projektami Pantona, rozpoczęła swoja długą karierę w 1950 r. kolorowymi i soczystymi projektami mebli ogrodowych i miejskich. Po kilku latach pobytu w Anglii wrócił do Danii, jej charakterystyczne meble z sukcesem przyczyniły się do odrodzenia duńskiego meblarstwa w latach 80.
Szczególna rolą odegrał również w tamtym okresie Gunnar Aagaard Andersen, projektant i człowiek Renesansu. Jego projekt krzesła Polyether z 1964 roku swoim ekstremalnym wyglądem inspiruje dzisiejsze, młode pokolenie.
Lata 1970-1980
Międzynarodowe środowisko designerskie było polem działań wielu nowatorskich przedsięwzięć, w latach 80. paralelnie z pojawieniem się postmodernizmu, do głosu doszło meblowe wzornictwo rodem z Italii, ruch Memphis, a następnie styl High Tech.
Duńskie wzornictwo meblowe walczyło o utrzymanie swej silnej pozycji z poprzednich lat. Ale czasy się zmieniały, industrializacja nabierał tempa i chociaż lekki styl duńskiego i skandynawskiego wzornictwa znalazł wielu naśladowców, to jednak w samej Danii trzymano raczej zachowawcze pozycje.
Nowe talenty objawiły się natomiast na polu wzornictwa przemysłowego.
W latach 90. w duńskim wzornictwie meblowym zaczęło dziać się coś nowego. Powstały grupy młodych projektantów reprezentujące nowy, ekspresyjny i inspirowany międzynarodowymi trendami styl. Wielu uznawało te inicjatywy za efemeryczne i nie traktowało ich poważnie; jednocześnie wzywali oni do tego, aby więcej projektantów kontynuowało tradycję klasycznego duńskiego wzornictwa.
Jednak eksperymenty i nowe wzornictwo zagościły na dobre. Grupy te przetarły szlaki dla współczesnych duńskich projektantów, którym udało się rozwinąć tradycyjny duński styl albo z nim zerwać.
 Krótko mówiąc, dziś w ramach nowego pokolenia duńskich projektów mebli i projektantów przemysłowych można wyróżnić dwa trendy. Pierwszy to „dziki“ styl charakteryzujący się pionierskimi i nieformalnymi rozwiązaniami, w którym wykorzystywane są spektakularne formy rzeźbiarskie. Reprezentują go tacy projektanci, jak: Louise Campbell, Mathias Bengtsson, Christian Flindt, Sebastian Holmbäck i grupa Gopingpong. Drugi to styl „zdyscyplinowany“, oparty na tradycyjnym duńskim wzornictwie i szanujący klasyczne rękodzieło, ale wystarczająco odważny, aby eksperymentować z nową technologią i nowymi materiałami. Reprezentują go tacy projektanci, jak: Søren Ulrik Petersen, Cecilie Manz, Kasper Salto, Hans Sandgren Jakobsen, Christina Strand i Niels Hvass.
Oba te style dały duńskiemu wzornictwu, a w szczególności duńskiemu wzornictwu meblowemu, talent i energię, o które przez wiele pokoleń było trudno.
W trosce o zrównoważony rozwój
Duńscy projektanci są coraz bardziej zainteresowani rozwiązaniami opartymi na zasadzie zrównoważonego rozwoju. Jednym z przykładów jest zaprojektowane przez Johannesa Foersoma i Petera Hiorta-Lorenzena krzesło Imprint z przyjaznego środowisku materiału z włókna drzewnego, które wyznaczyło nowe standardy w zakresie zrównoważonego rozwoju w duńskim wzornictwie meblowym.
|
powrót do początku